10 januari

Schreef ik 29 december over een huis, dat bij ons in de straat te koop stond: het is al verkocht. Vandaag kregen we een brief van de makelaar in de bus:

Er was zoveel belangstelling voor dit huis. Daardoor heeft de makelaar meerdere mensen als reserve- kandidaat staan. Deze mensen zijn op zoek naar een vergelijkbaar huis in deze buurt. Denkt u aan verhuizen?  Maak dan een afspraak.

Wij laten het onze deur maar voorbijgaan, want we willen hier echt niet weg.....

Vanmorgen rustig aan gedaan. Vanmiddag een lange wandeling gemaakt naar Margreet, die ooit met ons op bridge cursus zat en waar Jaap nog een tijdje mee gespeeld heeft (bridge, dan...😉). Het zonnetje scheen heerlijk! Ze woont in een andere wijk, zo'n twee kilometer verderop. Is tegenwoordig toch zo'n makkie voor mij, gelukkig! Kopje thee bij haar gedronken en fijn gepraat met z'n drieën. Toen we rond vier uur terugliepen, was het ineens erg mistig. En koud werd het ook.

Kreeg leuk appje van oud-collega Annemieke. Ze was het huis van haar moeder aan het opruimen en zag een kerststalletje. Ze moest daarbij gelijk aan mij denken: dacht dat ik ze spaarde. Dat doe ik niet, maar ben er wel gek op. Lief dat ze aan me dacht. Ga haar maar snel weer es opzoeken in Rhenen.

Mijn moeder belde tussen-de-middag huilend op: ze was heel hard gevallen. Inmiddels is de persoonsalarmering aangesloten, dus ik vroeg: "Heb je de knop op je pols ingedrukt voor hulp?""Nee, daar heb ik helemaal niet aan gedacht". Ze heeft 's nachts een tijd op de grond gelegen en totaal niet aan de knop van de alarmering gedacht. Hoop dat er geen volgende keer komt (ze valt best regelmatig) en als dat wel het geval is, dat ze dan die knop indrukt...anders kunnen we het net zo goed aflaten....

Ja, ja, soms is het leven: risico's nemen. Zelf ben ik niet zo van het voorzichtige. Houd wel rekening met de consequenties en gevolgen en weeg die af. Dat geldt voor een heleboel dingen in het leven: doe het of doe het niet. Als je ervoor gaat, ga er dan ook vol voor. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat het consequenties heeft, maar zet je gewoon in om alles op alles te zetten. Het geldt zeker voor de opvoeding. Heb eens een prachtige lezing van auteur/ontwikkelingspsycholoog Steven Pont bijgewoond. Hij stelde: in de opvoeding is de regel: 2 x nee = ja.

Enige jaren geleden was ik met een groep vrienden en hun kinderen op pad. De ouders aten, dronken en kletsten. De kinderen, allemaal rond de 8-9 jaar, speelden voetbal. Ze voetbalden vlak naast een sloot. Een van de vaders ging naar de kinderen toe en vertelde ze dat ze beter verderop konden gaan voetballen, want anders zou de bal in de sloot belanden. Nee! FOUT! Dat had hij niet moeten doen. Als een groep kinderen rond de 8-9 jaar voetbalt naast een sloot, MOET de bal in de sloot!’

Zo begon Steven Pont, ontwikkelingspsycholoog en gezinstherapeut, een vlammend betoog over opvoeding en de vorming van het zelfbeeld bij kinderen. 

Zelfbeeld

Zelfbeeld is de manier waarop je over jezelf denkt. Het beeld dat je van jezelf als individu hebt, maar ook als onderdeel van een sociaal systeem. Dat beeld wordt vanaf je geboorte gevormd door de manier waarop anderen met je omgaan – een mens heeft nou eenmaal geen aangeboren zelfbeeld. Zoals ik hier al eens schreef, wil je als ouder je kind waarschijnlijk graag behoeden voor narigheid, worstelingen en onzekerheden. Een onhaalbaar en volgens Pont ook een heel onwenselijk doel.

Succeservaringen

Want: om een positief zelfbeeld te creëren heb je succeservaringen nodig. Niet alleen ervaringen waarbij je erin slaagt om iets grensverleggends te doen (mama, kijk, ik kan heel hoog in de boom klimmen zonder te vallen!), maar ook ervaringen waarbij je juist faalt en merkt dat dat overkomelijk is (de bal is in de sloot beland, maar we hebben hem er ook weer uit gekregen! Of: ik heb onvoorzichtig gedaan met mijn fiets en ben gevallen, vervolgens heeft papa mij een pleister gegeven).

Het leven opvreten

Pont legde het vol passie uit: om onze kinderen dit soort ervaringen mee te geven, moeten we ze loslaten en verantwoordelijkheden geven. Ze moeten vallen en opstaan. Want wat is de bedoeling? Dat je, als je oud genoeg bent om zelfstandig te zijn, bent klaargestoomd voor het échte leven. Dat je weet wat je wel en niet kunt. Dat je weet dat je fouten mag maken en hoe je een probleem oplost. Dat je weet hoe je ruzie maakt en hoe je het ook weer goed kunt maken. ‘Laat ze het leven opvreten, zodat het leven hen later niet opvreet!’

Twee vragen

Welnu. Klinkt fantastisch. Maar ook griezelig! Aan ons als ouders de schone taak om de grens aan te geven tussen leerzame, vormende ervaringen enerzijds en echt onwenselijk gedrag anderzijds. Wat is onwenselijk gedrag dan? Nou, daar was Pont duidelijk over. Wanneer je kind iets wil waar jij je bedenkingen bij hebt, stel jezelf dan de volgende twee vragen: 1. is het levensgevaarlijk? 2. heeft de omgeving er last van? Bij twee keer ‘nee’: laat je kind het dan vooral doen. En als het ‘mis’ gaat; dan ben jij daar als ouder, als veilig en warm vangnet. Op naar de volgende ervaring!

Dit is een opvatting uit m'n hart. Zonder Steven Pont en zijn uitspraken te kennen, heb ik geprobeerd om op deze manier met mijn kinderen om te gaan.

Zo wil ik, zelfs als volwassene (nou...ja...) ook graag behandeld worden. Ik kan er slecht tegen als mensen risico's (waarvan ik er anders tegenaan kijk) voor míj́ weg willen halen. Omdat ik bijvoorbeeld niet beschermd hoeft te worden en zélf verantwoordelijk ben voor mijn gedrag. De gevolgen zijn dan dus ook voor mij. Als iets echt gevaarlijk is, is het natuurlijk fijn om gewaarschuwd te worden. Maar als iemand zegt met zijn passie bezig te zijn, mag je verwachten dat, en nu kom ik weer terug op het bovenstaande: ga er dan altijd voor en wees zelf verantwoordelijk voor je keuze(s). Natuurlijk moet je daarbij altijd voorkomen dat je een ander kwetst of dwarszit.